Konut makrosu tek bakışta: fiyat, satış, enflasyon, faizler, kira, şehir fiyatları, dolar ve altın, inşaat maliyetleri.
Fiyatlar yükseliyor ama artış gücü zayıflıyor.
Üç çizgi TCMB konut fiyat endeksleridir (genel, yeni konut, ikinci el), nominal düzeyde — TÜFE ile deflatelenmiş reel fiyat değildir. Çizgiler ayrışıyorsa piyasa segmentleri farklı hızda hareket ediyordur.
Üstteki zaman aralığı seçimiyle yakınlaştırırsınız; değerler alttaki veri kümesindeki aylık serilerden gelir.
Talep var, krediyle alım hâlâ sınırlı.
Yığılmış sütunlar toplam hacmi ilk el ve ikinci el satış adetlerine böler (aynı ay, resmî satış istatistiği). Mavi çizgi tek başına bir EVDS serisi değildir: ipotekli satış ÷ toplam satış × 100.
Payın yükselmesi, cironun daha büyük bir diliminin krediyle finanse edildiği anlamına gelir; hacim yüksekken payın düz kalması da yoğun ama krediye daha az bağlı bir piyasayı gösterebilir.
Konut fiyatları çoğu ay enflasyonun gerisinde.
Her sütun: aynı ay için konut fiyat endeksinin bir önceki aya göre % değişimi eksi TÜFE'nin bir önceki aya göre % değişimi (yüzde puanı). Yeşil ay: konut o ay genel enflasyonu geçmiş; kırmızı: geride kalmış.
Nominal konut fiyatlarının tüketici sepetine ay ay yetişip yetişmediğine dair sade bir okuma; değerleme modeli değildir.
Mevduat getirisi konuttan daha cazip.
Politika faizi (bir haftalık repo), konut kredisi ortalama faizi ve bir aylık TL mevduat faizi. EVDS'te haftalık olan seriler veri hazırlığında takvim ayı ortalamasına indirgenir ki grafikle hizalansın.
Konut kredisi ile mevduat arasındaki makas; borçlanmanın kısa vadeli mevduata göre kabaca ne kadar 'ekstra' maliyetli olduğuna dair bir ipucudur.
Kira ve konut fiyatı aynı grafikte.
Yeni kiracı kira endeksi ile genel konut fiyat endeksi aynı eksende düzey olarak; ikisi de resmî nominal endeks, enflasyondan arındırılmış reel seri değil.
Kira çizgisi konuta göre belirgin şekilde dikleşiyorsa, bu çerçevede nominal büyümenin daha çok kirada göründüğü söylenebilir.
Seçilen pencerede kira endeksi bulunmuyor.
Üç şehir, TL/m².
İstanbul, İzmir ve Ankara için resmî çeyreklik TL/m² birim konut fiyatları. Her çeyrek, seride çeyreğin son ayına (Mart, Haziran, Eylül, Aralık) yerleştirilir.
Şehirler arası farklar talep ve stok farkını yansıtır; kalite ayarlı bire bir karşılaştırma değildir.
Seçilen pencerede şehir birim fiyat serisi yok.
Altın, dolara göre daha güçlü.
USD/TRY (sol eksen) ve gram başına TL cinsinden yerli altın (sağ eksen). Her seri kendi ölçeğindedir — çizgileri ilgili tarafın eksenine göre okuyun.
İkisi birlikte konut varlığını iki yaygın TRY referansına göre çerçeveler; konut fiyatıyla mekanik bir bağ önermez.
Maliyet artışı fiyatı zaman zaman zorluyor.
İki seri de bir önceki aya göre % değişim: inşaatla ilişkilendirilen girdi maliyeti proxy'si (Yİ-ÜFE inşaat bileşeni) ile genel konut fiyat endeksi, takvim ayına göre hizalı.
İnşaat serisi konutun üzerinde gidiyorsa o ay girdi maliyeti konut fiyatından hızlı hızlanıyordur — baskı göstergesidir, müteahhit marjı veya öngörü değildir.